ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 268

Języki tureckie

Języki tureckie albo turkijskie – najliczniejsza podrodzina języków ałtajskich, obejmująca około 140 mln mówiących. Zamieszkują oni obszar Azji Mniejszej, Zakaukazia, Azji Środkowej i Syberii, a także Europy Wschodniej. Dzielą się na następujące ...

Mikołajów

Mikołajów – miasto w południowej części Ukrainy, ważny port i ośrodek przemysłu stoczniowego, położone nad Bohem niedaleko jego ujścia do Morza Czarnego, nieco na północ od miasta do Bohu wpada rzeka Inguł. Stolica obwodu mikołajowskiego.

Marta Kobecka

Jako zawodniczka AZS AWF Warszawa startuje również w zawodach szermierczych w szpadzie. Jej trenerem jest mistrz świata i medalista olimpijski z Meksyku Bohdan Andrzejewski.

Kienesa w Trokach

Kienesa w Trokach – kienesa karaimska znajdująca się w Trokach przy ulicy Karaimskiej. Kienesa została zbudowana w XVIII wieku, w centrum dzielnicy karaimskiej zwanej dawniej Karaimszczyzną. Kienesa kilka razy ulegała zniszczeniu, szczególnie pod ...

Karaimski Zespół Folklorystyczny "Dostłar”

Karaimski Zespół Folklorystyczny "Dostłar” – zespół folklorystyczny mniejszości karaimskiej w Polsce. Zespół został założony w 2003 pod nazwą Sanduhacz karaim. Słowik w Trokach na Wileńszczyźnie. Występowała w nim wspólnie młodzież karaimska z Po ...

Karaimskoje Słowo

Karaimskoje Słowo – miesięcznik społeczny i historyczno-literacki Karaimów zamieszkujących zachodnie prowincje Rosji. Wydawany w Wilnie od lipca 1913 do czerwca 1914 w języku rosyjskim. Redaktorem-wydawcą był A. Szpakowski, redaktorem Owadia Pile ...

Navaja

Navaja – tradycyjny, składany nóż hiszpański, którego początki datuje się na przełom XVI/XVII wieku. Navaja nie jest nożem, który posiada jeden, wyjątkowy kształt, chociaż zdecydowanie większość dawnych hiszpańskich navajas charakteryzowała wygię ...

Katalonia

Katalonia – wspólnota autonomiczna Hiszpanii. W szerszym znaczeniu – region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim z ośrodkiem kulturalnym i administracyjnym w Barcelonie. Hymnem Katalonii jest pieśń Els Segadors. Świętem narod ...

Stephen Maturin

Stephen Maturin bohater cyklu powieściowego Patricka O’Briana. Nieślubny syn irlandzkiego oficera w służbie hiszpańskiej i katalońskiej szlachcianki. Wybitny lekarz oraz filozof naturalny ze szczególnym upodobaniem do ornitologii. Uwielbia muzykę ...

Sardynia

Sardynia – skalista wyspa, druga pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym. Wraz z pobliskimi wyspami tworzy region administracyjny we Włoszech.

Aragonia

Aragonia – wspólnota autonomiczna i region historyczny w północno-wschodniej Hiszpanii. Region historyczny Aragonii obejmuje środkową część biegu Ebro. Pełna nazwa hiszpańska brzmi "Comunidad Autónoma de Aragón". Aragonia graniczy na północy z Fr ...

Filip IV pod Fragą

Od 1623 roku Diego Velázquez sprawował funkcję nadwornego malarza króla Filipa IV. Do jego obowiązków należało portretowanie władcy i członków rodziny królewskiej. W 1640 roku wybuchła rewolta w Katalonii i Aragonii, w wyniku której armia francus ...

Order Montesy

Order Montesy, Order Najświętszej Maryi Panny z Montesy, daw. Zakon z Montesa – założony został w 1319 roku przez króla Aragonii Jakuba II, początkowo jako zakon rycerski, później nadawany przez władców hiszpańskich jako order za zasługi dla koro ...

XII wiek

XI wiek XIII wiek Lata 1100. Lata 1110. Lata 1120. Lata 1130. Lata 1140. Lata 1150. Lata 1160. Lata 1170. Lata 1180. Lata 1190. 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 112 ...

Hrabiowie Barcelony

Mianowani przez władców frankijskich: Odalryk 852–858 Bernard z Gocji 865–878 Wilfred Włochaty 878–897 Humfryd 858–864 Sunifred I 844–848 Bernard z Septymanii 826–832 Wilhelm 848–850 Rampó 820–826 Berenguer z Tuluzy 832–835 Berà 801–820 Aleran i ...

Francja średniowieczna

Francja Średniowieczna – okres w historii Francji trwający od ostatecznego rozpadu państwa Franków do zakończenia wojny stuletniej i śmierci Ludwika XI.

Ród Hōjō

Hōjō – jeden z arystokratycznych rodów japońskich. Początki rodu Hōjō sięgają XI wieku. Największe znaczenie ród osiągnął w latach 1204–1333, w okresie Kamakura. W 1204 roku Masako Hōjō i Tokimasa Hōjō osadzili na tronie siogunów niepełnoletniego ...

Livingston (ród)

Jeden z potężniejszych szkockich rodów nizinnych, pochodzenia saskiego. Nazwisko pochodzi prawdopodobnie od starosaskiego słowa Leofing syn Leofa. Pierwszym udokumentowanym członkiem rodu był Leving Livinus zyjący ok.1124 r. Jego wnuk Aleksander ...

Ród Corrinów

Ród Corrinów – jeden z Wysokich Rodów Uniwersum Diuny pióra Franka Herberta. Ród Corrinów wyewoluował z Rodu Butlerów za czasów wojny z myślącymi maszynami zwanej Dżihadem Butleriańskim. Po zwycięstwie w Bitwie pod Corrinem ówczesny wicekról Ligi ...

Ród von Gaschin

Gaschinowie wywodzą się z Niemiec z rodu Bersten II. Przybył on na początku XIII wieku do Polski i tutaj rozgałęzili się w różne rodziny. Jednym z potomków tej rodziny był Jan Wierzchlejski, który służył jako rotmistrz w wojsku polskim. Niektóre ...

Hohenlohe (ród)

Ród Hohenlohe – niemiecki ród arystokratyczny wywodzący się z Frankonii. W ciągu stuleci podzielił się w liczne linie. W XVIII w. uzyskał tytuł książąt cesarstwa. W 1840 r. linia książąt zu Hohenlohe-Schillingsfürst uzyskała tytuł książąt Racibor ...

Ród Corrinów (powieść)

Ród Corrinów – książka z 2001 roku osadzona w Uniwersum Diuny, napisana przez Briana Herberta i Kevina J. Andersona. Akcja książki toczy się przed wydarzeniami opisanymi przez Franka Herberta w oryginalnych Kronikach Diuny. Ród Corrinów to ostatn ...

Ród d’Argenson

brat poprzedniego Pierre de Voyer d’Argenson 1626-1710, gubernator Kanady. kuzyn poprzedniego i syn Marca zmarłego w 1764, Marc-René de Voyer de Paulmy d’Argenson 1722–1787 francuski wojskowy i minister. brat poprzedniego Marc Pierre de Voyer, hr ...

Ród Harkonnenów (powieść)

Ród Harkonnenów – powieść z 2000 roku osadzona w Uniwersum Diuny, napisana przez Briana Herberta i Kevina J. Andersona. Akcja książki toczy się przed wydarzeniami opisanymi przez Franka Herberta w oryginalnych Kronikach Diuny. Ród Harkonnenów to ...

Obwód kaliningradzki

Obwód kaliningradzki – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.

Goga Aszkenazi

Goga Aszkenazi, właściwie Gauchar Jerkinowna Berkaliwa – rosyjsko-kazachska biznesmwoman. Założycielka i dyrektor zarządzający MunaiGaz Engineering Group, konglomeratu wydobycia ropy naftowej i gazu w Kazachstanie. Od 2012 dyrektorka włoskiego do ...

Max Birbraer

Maxim "Max” Birbraer, właśc. ros. Максим Алексеевич Бирбраер – Maksim Aleksiejewicz Birbrajer – izraelski hokeista pochodzenia rosyjsko-kazachskiego. Reprezentant Izraela. Jeden z najbardziej znanych izraelskich hokeistów.

Teologia wyzwolenia

Teologia wyzwolenia – ruch teologiczny w Kościele katolickim powstały po II soborze watykańskim, szczególnie rozpowszechniony w Ameryce Łacińskiej oraz wśród jezuitów.

III Republika Francuska

III Republika Francuska – proklamowana 4 września 1870 r., trwała 70 lat, do klęski Francji, zawarcia separatystycznego zawieszenia broni z III Rzeszą i udzielenia przez francuskie Zgromadzenie Narodowe 10 lipca 1940 r. z pominięciem Prezydenta R ...

Restauracja Burbonów

Restauracja Burbonów – okres w historii Francji wyznaczony datami 1814–1830, od powrotu na tron dynastii Burbonów po upadku Napoleona I do rewolucji lipcowej. Okres formalnej monarchii parlamentarnej, z Kartą konstytucyjną jako podstawowym dokume ...

Monarchia lipcowa

Monarchia lipcowa – rozpowszechnione określenie rządów konstytucyjnych we Francji, pod berłem króla Ludwika Filipa I. Rozpoczął się oficjalnie koronacją Ludwika Filipa I na króla Francuzów po obaleniu restauracji Burbonów przez rewolucję lipcową, ...

Konsulat (Francja)

Konsulat – okres rządów we Francji od zamachu 18 brumairea roku VIII zorganizowanego przez Napoleona Bonapartego do czasu wprowadzenia przez Napoleona I Cesarstwa 18 maja 1804. Konsulat jest tym samym określeniem najwyższego organu władzy publicz ...

Dyrektoriat

Dyrektoriat – pięcioosobowy rządowy organ egzekutywy w schyłkowym okresie rewolucji francuskiej, ustanowiony w 1795 r. przez Konwent Narodowy, który następnie, na mocy konstytucji roku III rozwiązał i przekształcił w dwuizbowy parlament złożony z ...

Hohenzollern-Sigmaringen (ród)

Hohenzollern-Sigmaringen – niemiecki ród arystokratyczny, posiadający tytuł książęcy, jedna z gałęzi - katolicka – rodu Hohenzollernów. Rodzina Hohenzollern-Sigmaringen wywodzi się od hrabiego Karola II, syna Karola I, ostatniego hrabiego Hohenzo ...

Armia Południowo-Kubańska

Armia Południowo-Kubańska – powstańcza antybolszewicka formacja wojskowa Kozaków kubańskich na Kubaniu w 1918 r. W miesiącach po rewolucji październikowej ludność Kubania silnie się spolaryzowała. Miejscowi mieszkańcy niebędący Kozakami inogorodn ...

Fidelizm

Fidel Castro ogłosił się "socjalistą, marksistą i leninistą”. Jako marksista i leninista, Castro mocno wierzył w przekształcanie Kuby i całego świata z systemu kapitalistycznego, w którym jednostki są właścicielami środków produkcji w system socj ...

Granma (prowincja)

Granma – jedna z 14 prowincji Kuby, leżąca na południowym wschodzie kraju, jedna z najgęściej zaludnionych prowincji na Kubie. Nazwa upamiętnia jacht, na którym Fidel Castro i Ernesto "Che” Guevara wraz z 80 rewolucjonistami dostali się na wyspę ...

Osiedle Strusia

Osiedle Strusia – osiedle w Krakowie wchodzące w skład Dzielnicy XVI Bieńczyce, niestanowiące jednostki pomocniczej niższego rzędu w ramach dzielnicy.

Bitwa o Carycyn

Bitwa o Carycyn – seria bitew wojny domowej w Rosji o kontrolę nad Carycynem. Miasto, w 1917 ważny ośrodek poparcia dla rewolucji, pozostające w rękach czerwonych, było trzykrotnie oblegane przez antybolszewickich Kozaków dońskich pod dowództwem ...

Scooby Doo i Brygada Detektywów

Scooby Doo i Brygada Detektywów – amerykański serial animowany z serii Scooby Doo, wyprodukowany w studiu Warner Bros, nawiązujący stylem i konstrukcją odcinków do oryginalnego serialu, a także do Co nowego u Scooby’ego? Premierowe odcinki pierws ...

Operacja odesko-mikołajowska

Operacja odesko-mikołajowska – operacja Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej, przeprowadzona głównie przez sprzymierzone z nią oddziały partyzanckie pod dowództwem Nikifora Hryhorjewa, przeprowadzona między lutym a kwietniem 1919 r. Jej celem było ...

Ta’izz

Ta’izz lub Taizz – miasto w Jemenie, oddalone 50 km od wybrzeża Zatoki Adeńskiej. Około 460 tys. mieszkańców. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Bitwa pod Himsem (1260)

W grudniu 1260 roku wódz mongolski Hulagu-chan wysłał do Syrii wojsko w sile 6000 żołnierzy pod wodzą Bajdara. Na wieść o tym mamelucy stacjonujący w Aleppo podążyli na południe, do Hamy, gdzie poprosili o pomoc miejscowego księcia z rodu Ajjubid ...

Bitwa pod Pydną

Bitwa pod Pydną – starcie zbrojne, które miało miejsce 22 czerwca 168 p.n.e. pomiędzy armią rzymską pod wodzą Emiliusza Paulusa a Macedończykami. Podstawową formacją armii macedońskiej była falanga, tworzona przez uzbrojonych w długie, 7-metrowe ...

Fatymidzi

Fatymidzi, arab. الفاطميون – ismailicka dynastia kalifów panująca w Północnej Afryce w latach 909–1171. Fatymidzi wywodzili swoje pochodzenie od Fatimy i Alego, jednak przedstawiana przez nich genealogia była powszechnie kwestionowana. W źródłach ...

Fu’ad II

Fu’ad II – król Egiptu w latach 1952-1953. Fu’ad II był synem króla Faruka i królowej Nariman Sadik. Z powodu rosnącej korupcji Faruk I został 23 lipca 1952 roku odsunięty od władzy w wyniku wojskowego zamachu stanu pod przywództwem Muhammada Nad ...

II tysiąclecie n.e.

I tysiąclecie n.e. II tysiąclecie n.e. III tysiąclecie n.e. XI wiek XII wiek XIII wiek XIV wiek XV wiek XVI wiek XVII wiek XVIII wiek XIX wiek XX wiek Drugie tysiąclecie naszej ery - okres rozpoczynający się według kalendarza juliańskiego 1 stycz ...

Jaskinia Tyron

Jaskinie Tyron – twierdza pierwotnie leżąca w północno-wschodniej części państwa Fatymidów, następnie jedna z ważniejszych twierdz krzyżowców i stolica wicehrabstwa Schuf, lenna hrabstwa Sydonu. Obecnie na terytorium Libanu.

Zaza Paczulia

Zaza Paczulia – gruziński koszykarz, grający na pozycji środkowego, dwukrotny mistrz NBA. 9 lipca 2015 trafił do zespołu z Teksasu – Dallas Mavericks, w wyniku wymiany, w zamian za przyszły wybór II rundy draftu NBA. 12 lipca 2016 podpisał umowę ...

Dywizja Kawalerii "Zaza”

Dywizja Kawalerii "Zaza” – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego improwizowana w toku kampanii wrześniowej 1939. Dywizja Kawalerii "Zaza” została sformowana 18 września 1939 roku przez gen. bryg. Zygmunta Podhorskiego ps. "Zaza” w okolicach ...