ⓘ Jerzy Feliks Szymański

                                     

ⓘ Jerzy Feliks Szymański

Jerzy Feliks Szymański vel Jan Konarski vel Jean Sandor, krypt. Dr Borkowski, pseud.: "Boga”, "Łom”, "Konarski”, TW "Pucz”, TW "Bober” – oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, podpułkownik dyplomowany kawalerii, cichociemny.

                                     

1. Życiorys

Zdał maturę w Warszawie w 1926 roku. Później, do 1929 roku studiował historię kultur na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Bukareszcie. Studiów nie ukończył. Wrócił do Polski na przełomie 1929/1930. Należał do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. Uczył się w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu 1930–1932, następnie służył kolejno w: 4 pułku strzelców konnych Ziemi Łęczyckiej jako dowódca plutonu, 6 pułku Ułanów Kaniowskich 1935–1938, dowódca plutonu przeciwpancernego, w Oddziale II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w dyspozycji szefa oddziału.

We wrześniu 1939 roku służył w 1 pułku strzelców konnych od 6 września, następnie od 14 września w Grupie Kawalerii płk. Tadeusza Komorowskiego z Garwolina w składzie Kombinowanej Brygady Kawalerii. Brał udział w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim, w czasie której był 25 września kontuzjowany i dostał się do niewoli niemieckiej. Po ucieczce przekroczył 14 października granicę polsko-węgierską i w listopadzie dotarł do Francji. Spotkał się w Paryżu z gen. Władysławem Sikorskim i od tego momentu wielokrotnie był wysyłany do Polski w charakterze emisariusza Naczelnego Wodza. W okresie listopad 1939 roku – marzec 1940 roku był w Polsce 3 razy. W drodze powrotnej przywoził pocztę do Paryża m.in. od gen. Stefana Roweckiego. 19 grudnia 1939 roku został zaprzysiężony w Komendzie Głównej ZWZ w Paryżu. Pracował w komórce łącznikowej w Paryżu i w biurze gen. Kazimierza Sosnkowskiego.

W czerwcu 1940 roku po kapitulacji Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie pracował w komórce planowania Oddziału III Sztabu Naczelnego Wodza. Był inicjatorem i organizatorem stworzenia ośrodka szkolenia cichociemnych w Briggens, a następnie w Audley End. Opracowywał instrukcje dla cichociemnych i uczył ich m.in. na kursie OKDAW polska szkoła wywiadu pod kamuflażem Oficerskiego Kursu Doskonalącego Administracji Wojskowej. Od 5 grudnia 1942 roku został skierowany na stanowisko zastępcy i p.o. szefa bazy Naczelnego Wodza "Alex” w Kairze. Prowadził nabór na cichociemnych, podróżował m.in. do Iraku, rozmawiał m.in. z gen. Władysławem Andersem. 20 lutego 1943 roku wrócił do Szkocji. Po ukończeniu kursu Wyższej Szkoły Wojennej III Kurs Wojenny mianowany oficerem dyplomowanym.

Został przerzucony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 roku w ramach operacji "Weller 15” dowodzonej przez kpt. naw. Władysława Krywdę. Ekipa została zrzucona na placówkę odbiorczą "Obraz” 12 km na południowy wschód od Tłuszcza. Przy lądowaniu złamał nogę. Pozostawał w dyspozycji dowódcy AK gen. Komorowskiego i delegata rządu Jana Stanisława Jankowskiego. Od 1 czerwca 1944 roku był szefem Referatu Generalna Gubernia "Arkadiusz” Wydziału Wywiadu Ofensywnego Oddziału II Informacyjno-Wywiadowczego sztabu Komendy Głównej AK. W drugiej połowie lipca 1944 roku został mianowany szefem sztabu planowanej organizacji NIE, mającej działać na terenach zajętych przez Armię Czerwoną.

W czasie powstania warszawskiego współorganizował dowództwo Podobwodu Śródmieście Południowe. Walczył w nim jako oficer operacyjny, a od 28 sierpnia był zastępcą i szefem sztabu Podobwodu "Sławbor”. Po upadku powstania wyszedł z Warszawy z ludnością cywilną. Przebywał kolejno w obozach w Ożarowie, Stalagu w Lamsdorf, Oflagu II C Woldenberg należał tam do konspiracji obozowej. Po pobycie w kolejnych kilku oflagach 30 stycznia uciekł, jednak już 1 lutego został złapany. Trafił do małego obozu Lichterfelde koło Berlina, skąd 10 marca uciekł w czasie bombardowania. 22 kwietnia 1945 roku zameldował się w Poselstwie RP w Sztokholmie. 2 maja zameldował się w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza.

Został inspektorem w Szefostwie Służby Opieki nad Żołnierzami Sztabu Naczelnego Wodza. Nieoficjalnie współorganizował nową partię "Niepodległość i Demokracja” NiD. Pracował w PKPR na stanowisku doradczo-łącznikowym przy Inspektorze Generalnym PKPR. Podał się do dymisji 1 czerwca 1951 roku.

Mieszkał w Londynie. Pracował w fabryce szklanych kontenerów, a od 1960 roku w Société Générale de Haute Katanga jako kierownik transportu. Później przewoził pieniądze w firmie ochroniarskiej Securicor. Od 1966 roku był zatrudniony w Fundacji "Veritas”, a od 1968 roku – w "Guardian-Royal Exchange”.

Według dokumentów IPN w 1971 roku został zwerbowany przez Wydział X Departamentu I MSW, w 1976 roku został przejęty przez Wydział XI tego Departamentu. Przekazywał systematycznie wartościowe informacje dotyczące m.in. antypolskiej działalności emigracji londyńskiej, powiązań między emigracją a "opozycją” w kraju oraz programu i koncepcji działania grup "opozycyjnych” w Polsce. Za przekazywane informacje był wynagradzany w wysokości 100 funtów miesięcznie – plus zwrot wydatków na realizację zadań. Współpraca ta trwała do 1983 roku, a prawdopodobnie także do 1989 roku.

W 2017 ukazała się książka pt. Losy skoczka autorstwa Jerzego Feliksa Szymańskiego.

                                     

2. Awanse

  • podporucznik – 15 sierpnia 1932 roku
  • podpułkownik – 10 stycznia 1951 roku.
  • major – ze starszeństwem z dniem 17 kwietnia 1944 roku
  • rotmistrz – 3 maja 1940 roku
  • porucznik – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku
                                     

3. Życie rodzinne

Był synem Feliksa Jerzego, inżyniera, i Anny z domu Różyckiej. W 1940 roku ożenił się z Bogną Łomowską 1919–1983, posługującą się nazwiskiem Seymour-Szymańska. Mieli córkę Marzenę Seymour 1941–1973.

                                     
  • Jerzy Feliks Szymański 1909 1995 oficer Jerzy Szymański 1927 - 2015 śpiewak, pedagog Jerzy Stanisław Szymański matematyk Jerzy Szymański ur. 1950
  • Jerzy Feliks Szymański cichociemny Feliks Szymański żołnierz Batalionów Chłopskich
  • tłumaczka, pisarka, wydawca Jerzy Feliks Szymański 1909 1995 oficer Jerzy Stanisław Szymański matematyk Jerzy Szymański ur. 1950 prokurator, były
  • Władysława Jagiełły w Płocku Bernard Szymański - dyrektor Zespołu Szkół Technicznych w Płocku Ryszard Wodzyński - harcmistrz Jerzy Wojnecki - piłkarz
  • Paweł Rutkowski, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2014. redakcja Jerzy Feliks Szymański Losy skoczka: wspomnienia oficera Wojska Polskiego, szkoleniowca
  • 1928 Maksymilian Thullie ChD Marszałek Senatu od 27 marca 1928 Julian Szymański BBWR Wicemarszałkowie Senatu Hipolit Gliwic BBWR Stanisław Posner
  • Rotterowa Maria Zarembińska Stanisław Daniłowicz Jan Szymański - Majewski, ojciec Antoniego Jerzy Kobusz Leszek Pośpiełowski Eugeniusz Koszutski Józef
  • Tadeusz Szetela Michał Szulczewski Piotr Szumowski Franciszek Szymański Wacław Szymański Jan Slaski Kazimierz Światopełk - Mirski Bolesław Świdziński Artur
  • Paczóski Piotr Piwko Witold Poklewski - Koziełł Paweł Pośpiech Feliks Pragacz Tadeusz Puławski Feliks Raczkowski Henryk Radziszewski Stefan Rottermund Jan Rudnicki
  •  125, 535. Dz. Pers. MSWojsk. Nr 3 z 14 marca 1933 roku, s. 51. Jerzy Feliks Szymański Losy skoczka. Warszawa: Dom Wydawniczy PWN, 2017, s. 1. ISBN 978 - 83 - 7705 - 931 - 9
  • Waldemar Barwiński Kapitan Piotr Joanna Budniok - Feliks Porucznik P.S.I. Izabella Bukowska Sophie Jerzy Łapiński Prof. Globus Julia Kołakowska Globina